MCP Server nedir?
Kısa cevap: MCP Server, yapay zekâ uygulamalarına araçlar, kaynaklar ve yeniden kullanılabilir istemler sunan Model Context Protocol sunucu bileşenidir. İstemci, sunucunun yeteneklerini keşfeder; uygun aracı şemaya göre çağırır ve sonucu modele taşır. Güncel MCP 2026-07-28 yaklaşımında uzak bağlantılar için stateless çalışma, discovery ve yetkilendirme akışları önemlidir. MCP Server her web sitesi için zorunlu değildir: backend ve kurumsal sistem entegrasyonlarında kullanılır. Tarayıcı içindeki görünür kullanıcı eylemleri için WebMCP, genel uygulama iletişimi için REST API daha uygun olabilir. Araç sözleşmeleri uygulanmadan önce risk, veri kapsamı ve kullanıcı onayı gereksinimleri ayrıca modellenmelidir.
Son teknik inceleme: 13 Ağustos 2026 · Esas alınan sürüm: MCP 2026-07-28
MCP Server nasıl çalışır?
MCP mimarisinde istemci, bağlandığı sunucunun sunduğu yetenekleri keşfeder ve kullanıcının niyetine uygun çağrıyı gerçekleştirir. Sunucu tarafı yetkilendirme, veri erişimi ve iş kurallarının sahibidir. Modelin gönderdiği parametreler güvenilir kabul edilmez; doğrulama her zaman backend üzerinde yapılır.
Tools, resources ve prompts nedir?
- Tools: Arama, kayıt oluşturma veya hesaplama gibi çağrılabilir işlemlerdir.
- Resources: Belge, kayıt veya yapılandırma gibi okunabilir bağlam kaynaklarıdır.
- Prompts: İstemcinin kullanıcıya sunabildiği yeniden kullanılabilir görev şablonlarıdır.
2026-07-28 sürümünde ne değişti?
MCP 2026-07-28, protokol düzeyindeki session ve initialize akışını kaldırarak stateless bir çekirdeğe geçti. Sunucu kabiliyetleri gerektiğinde server/discover ile alınabiliyor; istemci destekliyorsa MRTR, aracı çağrı sırasında yönlendirilebilir biçimde tanımlamaya yardımcı oluyor. Bu nedenle eski kalıcı session örnekleri yeni entegrasyonlara aynen kopyalanmamalı; transport, kimlik doğrulama ve istemci desteği birlikte doğrulanmalıdır.
Hangi işler için MCP Server var?
MCP desteği tek bir sektöre bağlı değildir; kullanılan yazılımın resmî araçlarına veya işletmenin güvenli backend işlevlerine bağlıdır. Hazır MCP varsa ürünün yetki ve veri kapsamı incelenir. Hazır çözüm yoksa API ya da kontrollü backend servisleri, yalnız gerekli işlemleri sunan özel MCP araçlarına dönüştürülebilir.
- 3D baskı: SimplyPrint, yazıcı, dosya, kuyruk ve filament yönetimi için resmî MCP sunar. 3D baskı ile ticari matbaa farkı için baskı ve matbaa sektöründe MCP kullanımı rehberine bakın.
- CRM: HubSpot ve özel CRM senaryoları için CRM için MCP rehberini inceleyin.
- E-ticaret: Shopify, sepet, checkout ve ödeme örnekleri için e-ticaret MCP rehberini inceleyin.
- Google Ads: Resmî salt okunur raporlama araçları ve sınırlar için Google Ads MCP rehberine bakın.
- Ödeme: Stripe MCP, Stripe API işlemleri ve bilgi tabanı araması için araçlar sağlar.
Bu örneklerin varlığı, her şirketin hazır bir MCP sunucusu olduğu anlamına gelmez. Kullandığınız ürünün resmî dokümantasyonu ve MCP Registry kaydı doğrulanmalı; özel geliştirmede hangi verinin okunacağı ve hangi işlemin insan onayı isteyeceği baştan tanımlanmalıdır.
MCP Server ne zaman tercih edilir?
CRM kayıtlarını sorgulama, kurumsal doküman erişimi, sipariş süreçleri veya birden fazla yapay zekâ istemcisinin aynı backend araçlarını kullanması gerektiğinde MCP anlamlıdır. Sadece tarayıcıdaki görünür formu agentların kullanabilmesi hedefleniyorsa WebMCP daha doğrudan bir katmandır. Karar için MCP ve WebMCP farkı rehberine bakabilir, web sitenizi ücretsiz AI Agent uyumluluk testinde kontrol edebilirsiniz.
Güvenlik kontrol listesi
- OAuth ve token kapsamlarını least privilege yaklaşımıyla sınırlandırın.
- Araç açıklamalarını ve dış kaynak çıktısını güvenilmeyen içerik kabul edin.
- Yazma işlemlerinde sahiplik, yetki, fiyat ve idempotency kontrolü yapın.
- Her çağrıda hassas veri minimizasyonu ve audit log uygulayın.
Teknik kaynaklar: MCP Server kavramları ve MCP 2026-07-28 sürüm notu.
MCP/WebMCP mimarinizi ProCRM ile analiz edin ve güvenli uygulama planı alın.
